Намеснік Генеральнага пракурора Аляксей Стук сярод такіх краінаў згадаў Латвію, Літву, Польшчу, Грэцыю. Іхныя адмовы ў выдачы грамадзянаў Беларусі службовец лічыць «неабгрунтаванымі». Незадаволенасць такой сітуацыяй службоўца выказаў у інтэрв’ю «Народнай газеце».
Паводле яго, Латвія адмовіла ў задавальненні хадайніцтва аб выдачы «аднаго з беглых для прыцягнення да крымінальнай адказнасці за атрыманне хабараў і выгод маёмаснага характару ў асабліва буйным памеры».
Па словах Аляксея Стука, Латвія «адмовіла ў задавальненні хадайніцтва больш чым праз 4 месяцы па надуманых падставах». Латвійскі бок патлумачыў, што запыт аб выдачы мае на мэце пакараць асобу з-за яе расавай прыналежнасці, рэлігійных поглядаў, нацыянальнасці або палітычных перакананняў.
Грэцыя не адказвае на падобны запыт са студзеня 2022 году, кажа Стук. Літва ж адмовіла выдаць грамадзянку Беларусі «без указання канкрэтных прычынаў і матываў».
Аляксей Стук незадаволены і стаўленнем Польшчы да запытаў з Беларусі. Паводле яго, гэта краіна адмоўна адказала на запыт аб выдачы «аднаго са стваральнікаў тэлеграм-каналу, інфармацыйная прадукцыя якога прызнана экстрэмісцкімі матэрыяламі» больш чым праз год.
«Гэта наўпроставае сведчанне прадузятасці некаторых дзяржаў у разглядзе беларускіх запытаў аб выдачы асоб, – лічыць Аляксей Стук. – Як следства, не забяспечваецца належнае міжнароднае ўзаемадзеянне ў барацьбе са злачыннасцю і не рэалізуецца адзін з асноўных прынцыпаў крымінальнага права – няўхільнасць адказнасці за ўчыненае супрацьпраўнае дзеянне».
Горна-металургічная група «Метінвест» пасля пачатку поўнамаштабнай вайны Расіі ва Украіне прыняла рашэнне аб закрыцці сваіх падраздзяленняў у Расіі і Беларусі. Цяпер у гэтых краінах засталіся збытавыя структуры: беларуская «Метінвест Дыстрыбуцыя» і расійская «Метінвест Еўразія».
«Там засталіся аперацыйныя каманды, якім дадзены інструкцыі па ліквідацыі», – паведамляе генеральны дырэктар кампаніі Юрый Рыжанкоў, якога цытуе інфармацыйная кампанія «Інтерфакс-Україна».
ichef.bbci.co.uk
Па яго словах, у беларускай і расійскай структурах працавалі топ-менеджэры, менеджэры, спецыялісты, якія былі грамадзянамі Беларусі ці Расіі. Многія з іх адрабілі ў кампаніі больш за 10 гадоў. Пасля 24 лютага работнікі або былі звольненыя, або звольніліся самі. Цяпер засталіся адзінкі.
Галаўныя прадпрыемствы кампаніі месціліся ў цяпер акупаваным расійскімі войскамі Марыупалі. Заводы зазналі сур’ёзныя разбурэнні і ацэнка стратаў можа быць вызначаная па вызваленні гораду ад расіян.
У структурах «Метінвеста» у Марыупалі працавалі 35 тысяч чалавек. З іх прыкладна палова выйшлі на сувязь з кампаніяй, большая частка выехала на тэрыторыю, падкантрольную Украіне. Больш за тысячу ўладкаваныя на прадпрыемствы групы, яшчэ 2 тысячы праходзяць перападрыхтоўку – чакаецца, што яны далучацца да калектываў у Запарожжы, Каменскім і Крывым Рогу.
Ведамства зняпраўджвае звесткі «шэрагу інфармацыйных рэсурсаў» аб увядзенні забароны для беларусаў, якія маюць шэнгенскія візы. Тым часам, у Літве не выключаюць, што такія захады могуць быць уведзеныя.
“Па стане на сённяшні дзень (19 верасня), у МЗС Беларусі няма ніякай афіцыйнай пацвярджальнай інфармацыі на гэты конт”, – заявілі ў прэс-службе МЗС Беларусі, піша БелТА.
Паводле выдання, раней шэраг інфармацыйных рэсурсаў распаўсюдзіў інфармацыю, што Эстонія, Латвія, Літва і Польшча ўводзяць забарону на ўезд грамадзян Расіі і Беларусі з шэнгенскімі візамі, выдадзенымі ў іншых дзяржавах ЕС.
Адно з расійскіх інфармацыйных агенцтваў апублікавала такую інфармацыю, спасылаючыся на МЗС Эстоніі.
«Разам з тым карэспандэнту БЕЛТА на сайце МЗС Эстоніі не ўдалося знайсці пацвярджэння, каб гэта забарона датычылася і грамадзян Беларусі. У адной з публікацый гаворка толькі аб тым, што Эстонія разам з Латвіяй, Літвой і Польшчай забароніць уезд праз знешнюю мяжу для грамадзян Расіі, якія маюць кароткатэрміновую шэнгенскую візу. У Эстоніі забарона на ўезд уступае ў сілу з 19 верасня», гаворыцца ў публікацыі БелТА.
З 19 верасня ў краінах Балтыі і Польшчы набывала моц забарона на ўезд расійскіх турыстаў з шэнгенскімі візамі праз знешнія межы Еўрапейскага саюзу. У Літве загаварылі аб падобных захадах адносна беларусаў, пісаў Магілёў.media.
Забарона на ўезд грамадзян Расіі, звязаны з вайной ва Ўкраіне.
Міністарка ўнутраных справаў Літвы Агне Білатайце даводзіць, што цяпер вырашаюць пытанне, ці не прыняць падобнае рашэнне адносна беларусаў.
«Я ясна бачу, што беларускі рэжым таксама ўдзельнічае ў ваенных дзеяннях і арганізуе гібрыдныя атакі супраць Літвы, выкарыстоўваючы нелегальных мігрантаў. Я думаю, што гэта сур’ёзныя аргументы для вырашэння пытання беларусаў», – лічыць урадоўца.
У краінах Балтыі і Польшчы набывала моц забарона на ўезд расійскіх турыстаў з шэнгенскімі візамі праз знешнія межы Еўрапейскага саюзу. У Літве загаварылі аб падобных захадах адносна беларусаў.
Забарона на ўезд грамадзян Расіі прадугледжаная ў прынятай парламентам Літвы пастанове аб аб’яўленні надзвычайнага становішча на мяжы з Расіяй і Беларуссю. Такі парадак уведзены ў сувязі з вайной ва Ўкраіне.
g2.dcdn.lt
Міністарка ўнутраных спраў Агне Білатайце кажа, што пакуль невядома, як доўга будзе трываць такі парадак, аднак расіяне, паводле яе слоў, ужо цяпер павінны ацаніць, ці варта ім ехаць у Літву, калі яны не трапляюць у спіс выключэнняў, піша інфармацыйнае агенцтва DELFI.
«Як вядома, ідзе жорсткая вайна, яе арганізавала Расія супраць Украіны. Мы бачым, што Расія як дзяржава непрагназаваная, агрэсіўная, 3/4 яе грамадзян падтрымліваюць такія дзеянні сваёй краіны. Непрымальна, каб расіяне, якія падтрымліваюць вайну, свабодна падарожнічалі па свеце, Літве, ЕС. Гэта аспекты, якія датычацца бяспекі, паколькі падтрымка вайны – пагроза для бяспекі нашай краіны і ЕС», – тлумачыць міністарка.
«Пакуль мы не бачым прыкмет заканчэння вайны, – адзначае яна. – Пакуль Расія дзейнічае агрэсіўна, мы, відаць, павінны будзем прымаць пэўныя рашэнні».
Паводле яе ў Літву будуць упускаць толькі тых расіян, якія адказваюць наступным крытэрам: асобы, якія прыязджаюць па гуманітарных прычынах, змагары з крамлёўскім рэжымам, дысідэнты, якія праязджаюць праз Літву транзітам, асобы, якія ажыццяўляюць міжнародныя перавозкі, асобы, у якіх ёсць візы з працяглым тэрмінам дзеяння або від на жыхарства.
Агне Білатайце заўважае, што цяпер вырашаюць пытанне, ці не прыняць падобнае рашэнне адносна беларусаў.
«Я ясна бачу, што беларускі рэжым таксама ўдзельнічае ў ваенных дзеяннях і арганізуе гібрыдныя атакі супраць Літвы, выкарыстоўваючы нелегальных мігрантаў. Я думаю, што гэта сурʼёзныя аргументы для вырашэння пытання беларусаў», – лічыць урадоўца.
Паводле Службы аховы дзяржаўнай мяжы Літвы, з паўночы да 9 гадзін у краіну не ўпусцілі 11 грамадзян Расіі.
«Большасць з іх спрабавалі трапіць у Літву праз КПП Кібартай. Астатнія спрабавалі праехаць праз беларуска-літоўскую мяжу», – паведамляе кіраўнік службы Рустам Любаеў.
Паводле яго, латышскія калегі раніцай сказалі, што ў іх пакуль не было ніводнага такога выпадку.
Паводле Ўладзіміра Марозава, рухомы састаў, які застаецца ва Ўкраіне, «мае не зразумелы статус». Урадовец цвердзіць, што ўкраінскі бок «на кантакт не выходзяць».
“У нас ёсць такая інфармацыя: яны (вагоны, ММ) праходзяць па крымінальнай справе, як бы яны перавозілі незразумела што, таму на іх, нібыта, накладзены арышт праваахоўнымі органамі Украіны. Мы разумеем, што гэта не так. І хутчэй за ўсё вагоны выкарыстоўваюцца для перавозкі. Вагоны могуць удзельнічаць у розных падзеях. Пакуль афіцыйна ні Міністэрства інфраструктуры Украіны, ні Украінская чыгунка на кантакт па гэтым пытанні з намі не выходзяць”, – даводзіцца бачанне сітуацыі начальнік Беларускай чыгункі тэлеканалу «СТВ».
Па словах Марозава, на 24 лютага ва Украіне засталося больш за 7 тысяч беларускіх вагонаў, як самой чыгункі, так і прадпрыемстваў.
Ён адзначае, што “вагоны былі і з прадуктамі нафтаперапрацоўкі, хімічнымі ўгнаеннямі, будаўнічымі і харчовымі грузамі – уся наменклатура, чым гандлявалі з Украінай на той момант”.
“Гэта сур’ёзная лічба. Гэта рэспубліканская дзяржаўная ўласнасць. Задача: вярнуць і ацаніць шкоду. 5 тысяч для Беларускай чыгункі – гэта амаль 900 мільёнаў рублёў. Гэтая інфармацыя абмяркоўвалася на ўзроўні кіраўніка дзяржавы. Гэтыя вагоны нам патрэбны. Яны нам для мадэлі патрэбны, для забеспячэння патрэбнасці ў перавозках. І мы такую праграму з улікам магутнасцяў нашых двух заводаў распрацавалі на пяцігоддзе”, – тлумачыць кіраўнік ведамства.
Днямі праблемы з наяўнасцю ў Беларускай чыгункі мінералавозаў прызнаў віцэ-прэм’ер Анатоль Сівак. Ён казаў, што паколькі рухомы састаў застаўся ва Украіне, то неабходна абзавесціся новым.
Арыштаваныя ўкраінскімі ўладамі вагоны для перавозкі беларускіх калійных угнаенняў збіраецца замяніць тымі, што вырабіць Магілёўскі вагонабудаўнічы завод, пісаўМагілёў.media
Украінскі бок арышт беларускага чыгуначнага рухомага саставу тлумачыць парушэннямі мытнага заканадаўства.
Паводле Белгідрамету, у Магілёве цягам дня хмарна. Дождж, часам дужы (верагоднасць ападкаў больш за 90%). Вецер заходні, 7-12 м/с з парывамі да 17-22 м/с.
Белгідрамет папярэджвае «аб неспрыяльных гідраметэаралагічных з’явах! (аранжавы ўзровень небяспекі)».
19 верасня на большай частцы тэрыторыі краіны чакаецца ўзмацненне ветру парывамі да 15-20 м/с, у асобных раёнах па ўсходзе 21-24 м/с, па паўночным усходзе – моцныя дажджы.
У Мінску, прагназуюць сіноптыкі, узмацненне ветру парывамі да 15-20 м/с.
1991 год. Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы – Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы: бел-чырвона-белы сцяг ды герб «Пагоня».
Бел-чырвона-белы сцяг – быў дзяржаўным да 7 чэрвеня 1995 года.
У беларусаў даўняя традыцыя выкарыстання чырвонага і белага колераў у арнаменце. Іх спалучэнне і стала асноваю для бел-чырвона-белага сцягу.
«Пагоня» – спачатку была асабістым гербам Уладзіслава Ягайлы, пазней – роду Гедзімінавічаў. Атрымаў дзяржаўны статус у Вялікім Княстве Літоўскім пры Вітаўце.
«Пагоня» была дзяржаўным гербам Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918-1919 гадах і Рэспублікі Беларусь да 7 чэрвеня 1995 года.
Бел-чырвона-белы сцяг і герб «Пагоня» былі замененыя на цяперашнія ў выніку рэферэндуму, праведзенага ў 1995 годзе з ініцыятывы Лукашэнкі.
14 мая 2007 года Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь надаў гербу «Пагоня» статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці.
1551 год. Нарадзіўся Генрых III Валуа.
Герцаг Анжуйскі, кароль польскі і вялікі князь літоўскі, кароль Францыі (1575-1589).
Прабыў польскім каралём і вялікім князем менш за 4 месяцы: 24 лютага 1574 года быў каранаваны, а па смерці 30 мая французскага караля тайна выехаў з Кракава.
У Францыі Генрыха абралі каралём пад імем Генрыха III.
У Рэч Паспалітую ён не вярнуўся, але да канца жыцця карыстаўся тытулам караля польскага і вялікага князя літоўскага.
1730 год. Каранацыя Жыровіцкага абраза Маці Божай папскімі каронамі.
Шануецца праваслаўнай і грэка-каталіцкай цэрквамі як цудатворны абраз.
Знаходзіцца ў Жыровіцкім Свята-Успенскім мужчынскім манастыры. Свята Жыровіцкай Божай Маці адзначаецца 7 мая.
Абраз з’явіўся ў Жыровіцах у 1470 году
1797 год. Нарадзіўся Януар Сухадольскі.
Жывапісец-баталіст.
Удзельнічаў у руска-іранскай вайне (1826-1828), быў пры штабе фельдмаршала Івана Паскевіча. На яго заказ напісаў цыкл карцін, прысвечаных кампаніі.
Удзельнік паўстання 1830-1831 гадоў.
Частка яго карцін захоўваецца ў карпаратыўнай калекцыі “Белгазпрамбанка” ў Мінску, у Гомельскім краязнаўчым музеі.
1952 год. У Мінску пусцілі тралейбус.
Першая лінія звязала пасажырскі вакзал з Круглай плошчай.
Цяпер працягласць тралейбусных лініяў у сталіцы – каля 190 км, 62 маршруты, 4 тралейбусныя паркі, каля 1000 тралейбусаў.
Тралейбусамі перавозіцца блізу 27 % пасажыраў гораду.
1938 год. Памёр Браніслаў Туронак.
Грамадскі дзеяч у Заходняй Беларусі за часамі Міжваеннай Польшчы.
Доктар лекарскіх навук. Папулярызатар аховы здароўя. Аўтар брашуры «Гігіена ўзгадавання дзіцяці» (1929).
Працаваў у месячніку «Наш шлях», газеце «Крыніца», Беларускім таварыстве дапамогі пацярпелым ад вайны, Беларускім сялянскім саюзе, Беларускім інстытуце гаспадаркі і культуры.
Зазнаў пераслед польскіх уладаў за грамадскую дзейнасць.
1958 год. Нарадзіўся Ігар Цішын.
Мастак, жыве і працуе ў Бельгіі.
Яго творам уласцівыя рысы адмовы ад традыцыйных формаў мастацтва, гратэск, алагізм.
Першым у постсавецкай беларускай культуры адкрыў новы патэнцыял партызанскай тэматыкі.
У іранічным вобразе партызана – ляснога жыхара-падпольшчыка, які хаваецца ўнутры любой сістэмы – новая беларуская культуралогія шукае шлях да нацыянальнай ідэнтычнасці.
2004 год. Памёр Рыгор (Гірша) Рэлес.
Яўрэйскі пісьменнік і паэт.
Пісаў на ідыш і беларускай і рускай мовах.
Працаваў выкладчыкам рускай мовы і літаратуры ў сярэдніх і вячэрніх школах, выкладаў ідыш.
Друкаваў свае творы ў газетах і часопісах.
Аўтар вершаў, аповесцяў, зборнікаў прозы.
2005 год. Памёр Алесь Лабанок.
Заслужаны артыст Беларусі.
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1969 году працаваў у Беларускім нацыянальным драматычным акадэмічным тэатры імя Якуба Коласа.
2020 год. У Мінску і іншых гарадах адбыліся жаночая пратэстная акцыя «Бліскучы марш», а таксама «Дзень сцяга, марш раёнаў».
Удзельніцы былі апранутыя ў адзенне з бліскаўкамі.
«Дзень сцяга, марш раёнаў», прымеркаваная да надання Вярхоўным Саветам бел-чырвона-беламу сцягу і гербу «Пагоня» статусу дзяржаўных сімвалаў незалежнай Беларусі.
Было схоплена сілавікамі блізу 400 чалавек.
У публікацыі выкарыстаныя звесткі з рэсурсу «Вікіпедыя» і іншых адкрытых у інтэрнэце крыніцаў
H&M (Hennes & Mauritz) – шведская кампанія з найбуйнейшай у Еўропе раздробнай сеткай продажу адзення. Яе крамы ў Беларусі закрыліся ў сакавіку. Пазней планавалася, што гандаль адновіцца ў жніўні.
16 верасня з’явіліся інфармацыя аб адкрыцці крамаў 19 верасня. У каментары аднаму з незалежных інтэрнэт-выданняў у прэс-службе кампаніі адзначылі, што продаж сапраўды адновіцца, але ненадоўга.
«Мы часова зноў адкрыем нашы тры крамы для продажу пакінутых тавараў і будзем трымаць іх адкрытымі на працягу абмежаванага перыяду часу», – давялі ў прэс-службе.
Сетка H&M прыйшла ў Беларусь тры гады таму. У Беларусі тры яе крамы H&M. Два ў Мінску – і адзін у Гродне.
З пачатку вайны ва Ўкраіне больш за 130 кампаній і сэрвісаў спынілі ці абмежавалі працу ў Беларусі. Сярод іх такія вядомыя кампаніі і сэрвісы, як Henkel, Bolt, ІКЕА, JYSK, Adobe, Intel, Airbnb, Booking, Cisco, DHL Express І многія іншыя.
Традиционная культура белорусских деревень постепенно исчезает вместе с ее носителями. Мы поговорили с авторками проекта низовой этнографии Šukańnie (Шуканне): Полиной, Алиной и Александрой о том, почему они организовали экспедицию по белорусским деревням и как превратили собранные материалы в арт-лабораторию и выставку.
Девушки говорят о себе как о сообществе городских энтузиасток, которые ощущают особую связь с деревней, ее жителями и культурой. Участницы творческой группы уже давно ездят вместе в экспедиции, теперь они решили привезти находки в город, чтобы как можно больше людей узнали про жизнь деревень и даже, возможно, сами отправились в этнографические поездки.
«С помощью этого проекта мы пытаемся разобраться, зачем нам, городским жителям, идентифицировать себя через традиционную культуру и понять есть ли ей место в городской современной среде», – говорит Алина.
Полина охарактеризовала этот проект как “телепорт в теплые руки бабушки”, когда все было легко и беззаботно. По ее словам, искренность и любовь помогают многим проходить сложные жизненные этапы, побуждают интересоваться историей и культурой своей страны и доказывают, что нет ничего невозможного.
Экспедиции в Косаричи и Вэлямичи
По словам авторок проекта, в экспедиции они обычно отправляются спонтанно и без ожиданий какого-то конкретного результата, но в этот раз важно было снять хороший видеоматериал для фестиваля. Поэтому было принято решение поехать в деревню Косаричи в Могилевской области, где они бывали раньше. Там и познакомились с бабой Волей и бабой Верой. В Косаричах также живет единомышленник девушек Андрей Уфимцев, который выкупил здание бывшего сельского клуба и реконструировал его. Теперь там в соседский центр с коворкингом, кинозалом, библиотекой. Поскольку место уже знакомое и было понятно, куда и к кому идти, не нужно было тратить время на разведку и удалось заснять разные планы деревни и интервью с бабушками.
Слева: интервьюирование бабушки Воли из деревни Косаричи Могилевской области Справа: архивные фотографии бабушки Веры. Фото: авторы проекта низовой этнографии Šukańnie.
А вот с экспедицией во вторую деревню получилась история, которая показывает «всю суть нашего белорусского менталитета», как говорит Алина. Девушки нашли инстаграм деревни Вэлямичи, что в Полесье, его ведет девушка Саша, которая родом из этой деревни. Авторки проекта написали ей в директ. Выяснилось, что Саша переехала в Польшу, но дала контакт своего отца – Владимира Яковлевича, который был готов принять их у себя. Так стало ясно, что надо ехать. В Вэлямичах они узнали, что в эту деревню десятилетиями приезжали этнографы из разных стран для сбора уникальной полесской культуры. Там девушкам удалось взять интервью у 94-летней Марыи Мусееуны, которая рассказала про деревенский быт, плетение лаптей, гуканье весны, свадьбу и рецепты.
«Больше всего во время экспедиции нас впечатлило гостеприимство людей. Оно так близко и понятно на всех уровнях, наша адметнасць. А также было удивительно, какая разная Беларусь может быть в культурном плане. Но главное, мы еще раз убедились, что у нас осталось мало, слишком мало времени, чтобы успеть поговорить с настоящими носителями традиционной культуры, осовременивается», – говорит Александра.
Фестиваль “Šukańnie”
Помимо экспедиции девушки также организовали фестиваль в Вильнюсе. Он состоял из арт-лаборатории, фотовыставки, аудиоэкспозиции, выставки материальных объектов и видеоарта. Идея была в том, чтобы даже те, у кого нет никакой эмоциональной связи с белорусской деревней, могли пропустить ее через себя. “Мы размышляли о том, как сейчас говорить о наследии деревень и поняли, что будет здорово использовать перформативные практики и фестиваль. Мы хотели, чтобы наши мероприятия становились местом, где встречаются люди, объединенные деревенской тематикой. Связь может строится на опыте пребывания в деревне или просто на интересе к традиционной культуре,” – говорит Алина.
Арт-лаборатория в Вильнюсе
Участники “Шукання” могли быть и зрителями, и перформерами в рамках арт-лаборатории. Было две рабочих группы: одна сконцентрировалась на телесных практиках и теме деревенского быта, другая — работала с текстом, геймификацией и темой ритуала. Группы работали в течение дня со своими кураторами и одной из эксперток. Сначала участники и участницы лаборатории (15 человек) просмотрели интервью с бабушками, которое было снято во время июньских экспедиций. Затем все участники разделились на две рабочие группы: первая работала с телесными практиками, вторая – с текстом.
Телесная группа работала с телом, разбирала элементы и действия, характерные для деревенского быта (жать жниво, подоить корову, заготовить травы). Вместе они выстроили повествовательную линию, которая затем вылилась в перформанс.
Процесс работы одной из групп. Фото: Юля Савич
Вторая группа работала с писательскими практиками на тему правил и табу: выстраивала нарратив истории, а затем представила результаты в формате интерактивной читки, где зрители сами выбирали дальнейшие шаги главных героев. Во время работы участники снова обращались к интервью, чтобы узнать этнографические моменты (из чего раньше состоял день, как молодые знакомились, какими ритуалами сопровождалась свадьба) и прочувствовать эмоции (смутак по времени, которое прошло, печаль из-за того, что из деревень все больше уезжают). Вечером состоялся показ, на который пришли зрители, и онлайн-трансляция для тех, кто не смог присоединиться.
Показ работы одной из групп. Фото: Юля Савич
Лаборатория собрала вокруг себя тех, кто интересуются традиционной культурой, и тех, у кого есть личная связь с деревней. В каком-то смысле Šukańnie стало способом дотронуться до Беларуси для тех, кто сейчас не там. Среди результатов лаборатории два перформанса, но что важнее – это новые связи, эмоции, чувства и опыт.
Выставка с размышлениями
Выставка состояла из фотосерии “Зарослыми сцежками” Анны Костюкевич, звуковой инсталляции “Пачутае” Екатерины Д. и Александры М., инсталляции “Адорвенне” Рамука Янотава и видеоарта “Позирк” Яны Веренчук, который был снят во время экспедиций.
Фотовыставка “Зарослыми сцежками” Анны Костюкевич. Фото: Юля Савич
На фестивале Анна представила фотопроект “Зарослымі сцежкамі”. Он посвящен теме оставленности, заброшенности. Необитаемые дома в деревнях выдает высокая нескошенная трава у входа, а за дверью – предметы быта, часто устаревшие, вышедшие из употребления. Именно такие кадры особенно ценны для Анны, работа над выставкой вылилась для нее в размышления о корнях, увядании скарбаў и памяти и преобразовалась в проект о личном осмыслении семейного наследия. Фотографии проявлены и напечатаны ручной оптической печатью, Анна работает с пленкой, и для нее очень важен такой долгий и личный процесс взаимодействия с объектом.
“Хотелось привезти частичку фестиваля домой в родной Минск, но все равно так здорово было увидеть неабыякавых людей, чувствовать и проживать это единение. Самое теплое послевкусие от фэста – это чувство о том, как важно любить и эту любовь разделять”, – говорит Анна.
К моменту знакомства с девушками авторка видеоарта “Позирк” Яна Веремчук уже размышляла о съёмке документального фильма о белорусской деревне. Поэтому она присоединилась к команде в обеих экспедициях и отвечала за съёмки. “Повзрослев, я поняла, что белорусская культура, – это не стыдно. Это то, что является одним пазлом в моей картине мира, во мне. Я хотела передать это ощущение другим, кто сомневается в этом, или тем, кто мало знаком с белорусской культурой. Был подъём в 4 утра и вылазки в поле, чтобы словить рассвет, съёмки нашей природы, интерьеров. И конечно, не без походов на речку, местную дискотеку, катания на лодке!” – рассказывает Яна.
Саша из Вэлямичей, благодаря инстаграму которой девушки поехали в эту деревню, приехала на фестиваль из Польши. “Я не магу паехаць дадому, але на вёску моцна хацелася, там у і паехала, каб неяк зьменшыць сваю тугу. Я ехала на перформанс нічога не чакаючы. То бок, я проста аддалася працэсу. Пра вёску сваю я шмат чаго ведаю і люблю яе, было прыемна ўбачыць яе вачыма дзяўчат,” – рассказывает Александра.
Художник и дизайнер Рамук Янотаў представил на фестивале инсталляцию Adorvieni, собранную из предметов, найденных во время экспедиции. Вот как он сам описывает ее смысл: “Аўтэнтычныя артэфакты, вынятыя з прасторы і змешчаныя ў чорнай актавай зале, губляюць свае утылітарнае значэнне і пертвараюцца ў ледзь не галерэйныя экспанаты. Адсюль паходзіць і назва інсталяцыі: Адорвені – гэта тое, што адарвалі, вынялі, аддзёрлі, як быццам расліну ад яе каранёў.”
Ещё в начале работы было решено, что на фестивале будет несколько элементов – перфоманс-лаборатория, аудио и видео- инсталляции, фотовыставка и обязательно часть с артефактами. Роман с Полиной поехали искать кусочки деревни, которые можно было бы взять и перенести в пространство фестиваля, сохранив притом их аутентичность. Искали довольно долго, но когда наткнулись на окна – мгновенно всё сложилось. «Вокны самое ўжо ёсць парталы, дазваляючыя зазірнуць у чужое жыццё, у нашым выпадку – гарадскім жыхарам у вясковыя дамы. Спачатку была ідэя аздобіць іх нечым дадатковым, фіранкамі ці праекцыяй далявіду, але калі яны вышыхаваліся ў кампазіцыю і занялі свае месца на чорным муры насупраць сцэны, стала відавочна, што нічога больш і не трэба. Ніжэйшыя вокны былі размешчнаыя на ўзроўні чалавечага твару, і ў гледачоў была магчымасць зазірнуць у вакно, але замест краявіду, яны быццам глядзеліся ў люстэрка, якое пытала, а ці мы самі не адорвені у пэўным сэнсе?»”, – говорит Рамук.
И еще один объект, который Роман сделал для фестиваля, — два гигантских колоса, которые стали украшением главной сцены. Их гротескный размер напоминает зрителю, что красота и совершенство, которые мы ищем в произведениях искусства, скрыты в обычных вещах, которые нас окружают. Кстати, колосья сохранились и скоро будут установлены в Вильнюсе как арт-объект.
«На мой погляд, фэст атрымаўся ўдалы. Я спадзяюся на працяг, і ведаю, што ўжо нешта рыхтуецца. Буду рады зноў папрацаваць з Шуканнем і яго камандай, і вельмі хачу далучыцца да іх ў паўнавартасную экспедыцыю ў Беларусі», – говорит Роман.
Будущее проекта
“После фестиваля впервые подумала, вау, я действительно сделала что-то важное, и во мне и моей крошечной жизни есть смысл. Так что дальше – точно больше. Хотя наша команда разбросана по всему миру, я думаю, мы все равно продолжим делать оффлайн мероприятия, а также осуществлять работу проекта через Инстаграм”, – рассказывает Полина.
У девушек много-много идей, энтузиазма и желания дальше ездить в экспедиции. Уже точно решено провести оффлайн-встречи в Минске и мини-кэмп в одной деревне. Также в планах организовывать совместные этнографические поездки, так как многие хотят присоединиться.
Міжнародны саюз біятланістаў працягнуў адхіленне расійскіх і беларускіх спартоўцаў ад міжнародных спаборніцтваў. Пра тое гаворыцца ў паведамленні, апублікаваным на старонцы International Biathlon Union у Twitter.
«Кангрэс падтрымаў запыт Выканаўчага камітэту па адхіленні расійскай і беларускай федэрацыі пакуль яны не прадэманструюць сваю поўную прыхільнасць падтрымцы і прасоўванню мэтаў і прынцыпаў IBU», – гаворыцца ў допісе.
Рашэнне было падтрымана 40 галасамі. Адзін быў супраць, чацвёра – устрымаліся.
Днём раней, Міністр спорту і турызму Беларусі Сяргей Кавальчук заявіў, што не чакае пазітыўнага рашэння наконт удзелу беларускіх спартоўцаў у спаборніцтвах пад эгідай Міжнароднага саюзу біятланістаў. На ягоны погляд, «у спорт умяшалася палітыка».
«Мы супраць палітыкі ў спорце. Беларусь правяла чэмпіянат Еўропы ў 2019 годзе, пасля гэтага Эстонія ў 2020 годзе не змагла правесці турнір з-за адсутнасці снегу. Падставілі плячо, узялі мы на сябе ўсе выдаткі і правялі чэмпіянат Еўропы. Вось, нам сказалі дзякуй за працу, якую мы зрабілі», – адзначыў урадовец у каментары БелТА.
У лютым, пасля нападу расійскіх войск на Ўкраіну, IBU забараніў расіянам і беларусам на міжнародных спаборніцтвах выступаць пад нацыянальнай сімволікай. У сакавіку наагул адхіліў зборныя гэтых краінаў ад спаборніцтваў.
